Bijenblog

Biotechnisch mijten ruimen? Een aangepaste arrestraammethode

Biotechnisch mijten ruimen? Een aangepaste arrestraammethode

Onze bijen verrassen ons telkens weer, dat geldt ook voor hun bouwdrift.

Het afgelopen bijenseizoen hebben vele Belgische en Nederlandse imkers het arrestraam uitgeprobeerd. Velen deden mee met het project "Rimpeling". Onlangs hebben drie deelnemers de koppen bij elkaar gestoken om hun ervaringen te evalueren. Ze concludeerden dat de bijenvolken waarin het arrestraam afgelopen zomer werd toegepast er bijzonder vitaal en sterk uitzien op dit moment. De methode vraagt echter wel een kleine aanpassing op de planning omdat anders de mijten te vroeg uitlopen en ontsnappen aan het arrest. 

De twee methoden: 24 of 30 dagen arresten

In de voorlichting over het arrestraam wordt zowel de 24 dagen als de 30 dagen methode toegelicht. Aangezien darren 24 dagen nodig hebben om uit te lopen en werksters 21 dagen, is de 24 dagen methode net een weekje te kort om alle uitgelopen mijten weg te vangen. 

De 24 dagen methode: eenvoudig, maar iets minder effectief

Jonge varroamijten kruipen op dag 21 na het leggen van het eitje samen met de jonge werkster uit de broedcel. Varroamijten hebben de gewoonte om gemiddeld 6 dagen na hun geboorte op de voedsterbijen te vertoeven voordat ze weer een cel met een bijna volwassen larf binnenstappen om zich daar voort te planten. Op de dag van het plaatsen van het arrestraam zit er in de broedramen broed in alle stadia, dus zowel eitjes, larven als poppen. De eitjes, die op de dag van plaatsing van het arrestraam gelegd zijn, lopen dus uit op dag 21. De eitjes die een dag eerder gelegd zijn lopen uit op dag 20 en de eitjes die nog een dag eerder gelegd zijn lopen uit op dag 19. 

Voor onbevruchte darreneitjes duurt de geboorte zelfs 24 dagen. Dus mijten die instappen op darrenlarven hebben 24 dagen nodig voordat ze met de jonge dar naar buiten kunnen stappen. Die stappen dus pas in op dag 29/30. 

Dit alles betekent dat - omdat jonge mijten gemiddeld 6 dagen wachten met instappen - mijten geboren op dag 19, 20 en 21 van de arrestperiode niet zullen instappen in het laatste open broed in het arrestraam. Dus de eitjes die op de laatste 3 van de 21 dagen gelegd zijn, blijven buiten schot. Dit is 14%. Voor darrenbroed ligt dit nog iets lastiger. Het laatste darrenbroed buiten het arrestraam waarvan de eitjes gelegd zijn op de dag van het arrest lopen uit op dag 24. Deze mijten vertoeven op de voedsterbijen en worden niet weggenomen met het laatste vangraam. De onbevruchte eitjes die tot 5 dagen voor het plaatsen van het arrestraam gelegd zijn, blijven dus ook buitenschot indien zij jonge mijten voortbrengen. Bij darrrenbroed, dat meer mijtennakomelingen oplevert, blijven de mijten geboren op de laatste 5 van de 24 dagen buiten schot. Dat is ruim 20%. 

Hiermee blijven er te veel mijten achter op de bijen. Dit maakt het verder behandelvrij laten van het bijenvolk te riskant. Er is dus nog een nabehandeling met oxaalzuur nodig om de mijtbestemming op 3% of daaronder te krijgen.

De 30 dagen methode: 1 handeling meer, maar veel effectiever

De nadelen van het ontsnappen van de varroamijten in de laatste dagen van de arrestperiode kleven niet aan de 30 dagen methode. Omdat deze methode 6 dagen langer duurt, zullen vrijwel alle jonge mijten instappen in de drie vangramen in het arrestraam. Deze methode vergt wel een extra handeling, maar is in de praktijk effectiever gebleken. 

Onder dit bericht is de gewijzigde 30 dagen planning opgenomen. De tweede ingreep is verplaatst van dag 9 naar dag 11. De handelingen staan dus nu gepland op dag 0, 11, 18 en 30. Dit was nodig omdat bijen soms in 1 dag een raam kunstraat uitbouwen en deels al beleggen. Een dergelijk snel belegd raam geplaatst op oorspronkelijk dag 9 liep dus al uit op dag 30 en daarmee kwamen ook de mijten weer vrij in het volk. Om dit te voorkomen raden we aan dag 9 te veranderen in dag 11. 

In de oorspronkelijke planning was sprake van 0 + 9 + 9 + 12 dagen (soms werd ook 9 + 9 + 9 genoemd). In  het project Rimpeling is echter gebleken dat bijen soms het kunstraat binnen 24 uur uitbouwen en deels beleggen. Het kunstraat geplaatst op dag 9 loopt dan al uit op dag 29/30. Dat is niet de bedoeling  Door de planning te veranderen in 0 + 11 + 18 + 30 wordt dit euvel ondervangen en bereiken we met het arrestraam de hoogste effectiviteit. 

 Vragen? 

Heb je nog vragen? Maak dan gratis een beperkt NBV-account aan en je kunt iedere imkervraag stellen in het Blog. 

Abonnee op het Bijenblog worden? 

Wil je een mailbericht ontvangen van ieder nieuw blogbericht, klik dan HIER om je gratis aan te melden als Blog-volger. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent koninginnenteelt

Samen op weg naar een duurzame, behandelvrije imkerij

 

 

 

 

Wil je reacties lezen en/of een reactie geven op het bijenblog?
Log dan in met je NBV-account. 

Het Bijenblog is een service van de Nederlandse Bijenhoudersvereniging. Log in met je NBV-account om reacties te lezen en zelf te reageren. 

Heb je geen NBV-account, maak dan een gratis account aan. 

Inloggen