Foto: de bijen hebben zich goed geprepareerd op de komende winter. De ronde vliegopening is bijna volledig gesloten met propolis. 

Winterverliezen 2025/2026

In dit bericht van BIJEN@WUR vind je meer info over de bijensterfte in de afgelopen winter 2025/2026: Bijna kwart van de Nederlandse bijenvolken heeft afgelopen winter niet overleefd | WUR

Op het provinciekaartje valt direct op dat de Noordelijke provincies zeer hoge verliezen kenden. Daarentegen lijkt het in de provincies Brabant, Limburg en Zuid Holland met al jaren veel AH-nesten mee te vallen. Hoe valt dit te rijmen?

Inmiddels staan we voor het winterseizoen 2026/2027. Wat staat ons dit winterseizoen te wachten? Hebben we de varroabestrijding tijdig en vooral effectief genoeg uitgevoerd? Die vraag laat zich het beste beantwoorden door nu de schuiflade te controleren. Kijk nu eens gedurende vijf dagen op de la en je ziet welke volken er slechter voor staan doordat ze nog steeds mijten laten vallen. Eind november zou dit nagenoeg 0 of 1 moeten zijn. 

Herfstverliezen 2026

Nu al hoor je de eerste geluiden over herfstverliezen. Blijkbaar is de varroabesmetting toch niet goed verlopen of zijn we deze pas eind augustus begonnen met bestrijden. Door een te late bestrijding heeft het DWV-virus type B zich kunnen nestelen in de laatste generatie jonge bijen, die in september en oktober geboren worden. De bestrijding van de mijten werkt namelijk met een vertraging van zes weken door op de virusbesmetting in de bijen en het broed. Deze besmette bijen worden kortlevende zomerbijen en in de loop van oktober verlaten deze bijen ziek de kast en komen nooit meer terug. Je kast stroomt leeg. 

Het tij keren? Doe een winter-APK

Kijk vooral in oktober en november regelmatig door het folie om de volkssterkte te monitoren. Kijk ook op de schuifla voor de mijtbesmetting. Zie je dat een volk terugloopt in sterkte tot 4 of minder straatjes, grijp dan gerust alsnog in. Tenminste als je 2 of meer van dergelijke verzwakte volken hebt. De sterke en dus gezonde volken laat je nu met rust, die wil je niet opzadelen met virussen.  De zwakke volken, die feitelijk een zeer groot risico lopen ten onder te gaan, kun je als laatste redmiddel beter verenigen. In beide zwakke volken zitten ook nog zeker een deel langlevende bijen. Wellicht hebben ze gezamenlijk nog genoeg womanpower over om te overleven. Zoals collega-imker Frank uit Baarn het zo mooi zei: "Beter één samengesteld volk in het voorjaar dan twee dode volken voor de Kerst". 

Een herfst-APK check op 5 of meer straatjes bijen geeft dus een grotere kans op een goede uitwintering. 

De wintertros 

Op bovenstaande foto's zie je dat een volk in een houten kast (links) het moeilijker heeft om de temperatuur op broednestnivo te handhouden, in een styroporkast gaat dat makkelijker. In styroporkasten zullen ze in de regel minder wintervoer gebruiken in de wintermaanden. In het prille voorjaar kunnen ze echter makkelijker vanwege de goede isolatie de temperatuur sneller op broednestnivo tillen, waardoor er eerder een groter broednest wordt ontwikkeld. Dit broednest vraagt weer meer wintervoer, waardoor vanwege deze uiteenlopende  redenen het voergebruik in houten en styroporkasten gelijk blijft. Links op de foto wordt de huiskamer temperatuur nog weergegeven, het verschil met het binnenklimaat van een bijenkast is op zich al een wonder. Op dit moment is het buiten 12 graden en in de kast is het 29 tot 32 graden! Wat een prestatie! 

Vragen? 

Heb je nog vragen? Maak dan gratis een beperkt NBV-account aan en je kunt iedere imkervraag stellen in het Blog. 

Abonnee op het Bijenblog worden? 

Wil je een mailbericht ontvangen van ieder nieuw blogbericht, klik dan HIER om je gratis aan te melden als Blog-volger. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent koninginnenteelt

Samen op weg naar een duurzame, behandelvrije imkerij