Foto: volop bloeiende klimop in het limburgse landschap.

Stuifmeelvoorraden

De met enzymen verrijkte vooraden stuifmeel in de vorm van bijenbrood zijn gerust op dit moment enorm te noemen. Het uitgesproken mooie zachte weer is daar debet aan. Dat geeft de imker moed voor het prille voorjaar. Indien de volken redelijk sterk blijven de komende weken, kan er weinig mis gaan. 

Helaas heeft het mooie nazomerweer ook een schaduwkant. Wanneer de zomerbestrijding niet effectief geweest is, zal de moer dankzij het fraaie weer haar broednest langer in stand houden om het verlies van met virussen besmette bijen te compenseren. Dat geeft de mijtenpopulatie weer de kans om zich te vermeerderen. 

Helaas gaat er veel vaker wel iets mis. In de meeste gevallen is de varroamijt de schuldige. Een goede meting voor de ernst van de besmetting vormt de schuiflade (zie het volgende gastblogbericht van Mari van Iersel) of een mitewash met een schudbeker. 

De mitewash

Gistermiddag was het nog prachtig weer om een blik te werpen in een tweetal dadantvolken. Dit zijn volken ontstaan in 2025 in MiniPlus kasten, die deze zomer zijn omgezet naar Dadant omdat de oorspronkelijke P-moeren waren gewisseld voor een F1-moer. Om het verband te vinden tussen mijtval op de schuifla en de mijtenbesmetting op de bijen wilde ik een bijenmonster afnemen. Dat is bij het eerste volk gelukt. Het bijenmonster van 411 bijen liet een mijtenbesmetting zien van 1.95%. Dit volk had in september een gemiddelde mijtval van 2,8 mijten per dag. Met de beoordeling van dit aantal is het relevant te weten dat dit volk net als mijn andere volken onbehandeld is en blijft. 

De drempelwaarde voor het onbehandeld laten van volken ligt officieel op 3%. Echter tot 5% is er weinig aan de hand. Tussen 5 en 10% zou ik het stoplicht op oranje zetten en vanaf 10% code rood. Je kunt deze percentages ook vervangen door de mijtenval per dag. 

Ernstig besmette volken laten wel meer dan honderd mijten per dag vallen. Deze maken zeer weinig kans de winter goed uit te komen. 

De honingreserves en een (te) late inwintering

De voervoorraad in mijn volken bestaat meestal uit vele kilo's honing aangevuld met invert suiker. Honing bevat bestanddelen die suiker niet bevat, denk aan vitamine C en sporenelementen. Deze hebben een positief effect op het immuunsysteem en de darmflora van de winterbijen. Echter het gebruik van invertsuiker levert geen significante verschillen op in de overwintering. Het gebruik van invertsuiker heeft mijn voorkeur boven kristalsuiker (sucrose), omdat invertsuiker al bestaat uit fructose en glucose. Met sucrose (kristalsuiker) moeten de bijen de suikeroplossing nog fermenteren (splitsen in glucose en fructose) in hun darmflora. Dat kost energie. 

Bij (te) laat inwinteren kan vooral bij gebruik van opgeloste kristalsuiker het watergehalte in het wintervoer te hoog blijven, waardoor er kans op gisting in de winter ontstaat. Omdat invertsuiker minder water bevat, is dit risico minder bij een late inwintering met invertsuiker. 

Video: twee dadantvolken begin oktober 2026

Vragen? 

Heb je nog vragen? Maak dan gratis een beperkt NBV-account aan en je kunt iedere imkervraag stellen in het Blog. 

Abonnee op het Bijenblog worden? 

Wil je een mailbericht ontvangen van ieder nieuw blogbericht, klik dan HIER om je gratis aan te melden als Blog-volger. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent koninginnenteelt

Samen op weg naar een duurzame, behandelvrije imkerij