Foto: Afrikaantjes, een biologisch middel tegen aaltjes (nematoden) in de grond.

Vreemd genoeg lijkt de Aziatische hoornaar meer in het westen, midden en zuiden van Nederland op te rukken en minder in het oosten. In de Achterhoek worden ze wel in dorpen en steden gezien en soms vervelend hinderlijk ervaren, maar in het buitengebied waar wij wonen, is zijn aanwezigheid uitzonderlijk. Af en toe zie ik er eentje vliegen, maar na vertrek met een bij of ander insect is het weer lange tijd rustig. 

Van collega-imker Sander, woonachtig in den Haag, begreep ik dat hij dit beeld van een enkele hoornaar in 2024 ook zo ervaarde. In 2025 waren er al meer en nu eind september 2026 ziet hij er dagelijks meerdere voor zijn vijf bijenvolken hooveren. Zijn volken zijn sterk , zijn inmiddels goed ingewinterd en hebben een lage varroabesmetting. Daarmee hebben zij niets te vrezen. De volken reageren verschillend op de hoornaars. Sommige volken verdedigen zich op de vliegplank en andere volken ondernemen niets. Hier liggen mogelijk kansen op een meer verdedigend gedrag in de genetische paraplu van deze Buckfastbijen.

Gezien het irriterende gedrag van de AH, zoals ik dat hier wel zie bij gewone wespen, die continu kasten proberen binnen te dringen, kun je niet op je handen blijven zitten. Sander heeft snel en vakkundig een biotechnische AH-val geconstrueerd. Zie de volgende LINK.

In de biotechniek wordt vooral gekeken naar de biologie van de predator. Hoe gedraagt die zich en hoe kunnen we daar van profiteren in de bestrijding? 

We weten dat AH's continu zoeken naar bijenvolken, die zich slecht verdedigen. Dat zijn de minst sterke volken op de bijenstand. Vaak volken met in de regel een zware mijten- en virusbesmetting. Overigens hebben AH-kolonies ook al last van het DWV-virus. Helaas overwinteren alleen de jonge koninginnen, dus veel last zullen ze er niet van hebben. In november/december sterft de AH-kolonie een natuurlijke dood.

Gezien de aantrekkelijkheid van zwakke, niet verdedigende bijenvolken kunnen we ze ook beet nemen met een lege bijenkast met daarin uitsluitend een paar oude zwarte broedramen. De geur is onweerstaanbaar voor de AH's. De kast plaatsen we midden tussen de andere bevolkte kasten.

Door op de dekplank een fuik van 6,3 mm gaas op het voergat te plaatsen, wist Sander in 1 dag al 20 AH's te vangen. Die vliegen in ieder geval niet meer voor zijn volken. Hiermee zal na een paar weken wellicht de druk op de volken verminderen. Want 30 dagen x 20 hoornaars zijn er toch al 600 minder. 

Ondertussen voert hij zijn volken wekelijks bij met stuifmeelsupplementen.ter compensatie voor het verminderde vlieggedrag van de honingbijen. Hiervoor kun je Ultrabee of Candipolline gold gebruiken. Doordat de langlevende winterbijen voortkomen uit het broednest dat vanaf 1 augustus aanwezig is, zal hij met sterke volken de winter ingaan. Tenminste dat hopen we. Eind oktober wanneer de temperatuur gaat dalen, kunnen we meer vertellen over dit expirement met de vangkooi. Onder de naam "Nasse de frelon" zijn ze wel te vinden op Insta. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent koninginnenteelt

Samen op weg naar een duurzame behandelvrije imkerij