Foto: spekraten met honing.

De voorbereiding op het inwinteren

De voorbereiding op een goede overwintering begint al in deze tijd van het jaar. Zijn de volken eind juli voldoende sterk? Worden de varroamijten nu effectief behandeld of is de mijtenpopulatie voldoende beperkt of al eerder teruggedrongen? Zijn hiermee ook de virussen, zoals DWV ook verdwenen? 

Het DWV-virus gehalte hangt nauw samen met de mijtenbesmetting. De mijten zorgen ervoor dat zowel de volwassen bijen als de poppen zwaar besmet worden met deze virussen. Je begrijpt dat met het verdwijnen van de varroamijt de virusdruk in de bijen niet verdwijnt. Dat blijkt nog 6 tot 8 weken te duren en dan zijn de winterbijen deels al ontstaan. Met het DWV-virus belaste bijen worden helemaal geen winterbijen. Ze hebben een sterk verkorte levensduur, met als gevolg ineenstortende volken in herfst en winter. 

Door tijdig maatregelen te treffen, kun je veel leed voor imker en bijenvolk voorkomen. 

Wat kun je doen om goed uit te winteren?

• Je kunt via de schuifla de mijtenbesmetting inschatten, hiermee kun je in mei al beginnen en zo de meest besmette volken voorzien van een andere betere jonge koningin (lees de gastblogs van Mari van Iersel). De schuifla biedt dus informatie voor de selectie van betere koninginnen;
• Pas eind mei/begin juni de arrestbak toe en breng hiermee in een vroeg stadium de mijten- en virusbesmetting tot een minimum terug; 
• Schaf jaarlijks een paar VSH F1 koninginnen aan, hiermee voorzie je de omgeving van goede darren, die de VSH-eigenschappen in je omgeving verspreiden;
• Zorg voor jonge koninginnen op je volken, die brengen sterkere volken voort omdat ze langer doorbroeden;
• Maak de mijtenbestrijding afhankelijk van de ernst van de mijtenbesmetting.  Onderzoek de mijtenbesmetting door schuifla-onderzoek, schudmethode of broedonderzoek. 
• Houd voldoende honingvoorraad op de volken in juli en augustus, anders verdwijnt het broednest met de toekomstige winterbijen. 

Honing oogsten in juli? 

In de Achterhoek is het nu echt gedaan met de nectardracht. Zelfs weilanden wit van de klaver staan te verdrogen en kunnen de bijenvolken nauwelijks voeden. Daarom let ik er altijd goed op bij het afnemen van de goed gevulde honingkamers of er nog voldoende honing naast het broednest in de broedkamer zit. Is dit niet het geval dan blijft er gewoon een goed gevulde honingkamer achter op of onder het volk. Het is per slot van rekening hun wintervoorraad.

Omdat ik vanaf 2017 geen chemische varroabestrijidng meer toepas, kan ik rustig honingkamers achterlaten en die pas later bij de start van de inwintering afnemen of gewoon laten staan. Dit voordeel kennen ook de imkers, die de arrestbak toepassen. De volken en hiermee hun honing of bijenwas worden niet meer belast met tijmolie of zuren. De stress om vroeg te oogsten om hiermee de weg vrij te maken om te behandelen valt hiermee ook weg. 

Bijenuitlaat en raathoningcassettes

In deze video plaats ik een bijenuitlaat en neem ik een bijenmonster af ,om de mijtenbesmetting op de bijen te bepalen. Dit is een bijenvolk met een hoog VSH-koningin, In april 2026 scoorde dit volk al NUL mijten op de bijen. Bij de laatste controle van donderdag 23 juli 2026 waren er weer geen mijten te vinden op de bijen. Dit volk kwam het voorjaar en de zomer door zonder enige vorm van zwemdrift. Eind augustus en eind september wordt dit volk nogmaals gecontroleerd. Slaagt ze hiervoor dan is ze komend jaar teeltmoer. 

Vragen? 

Heb je nog vragen? Maak dan gratis een beperkt NBV-account aan en je kunt iedere imkervraag stellen in het Blog. 

Abonnee op het Bijenblog worden? 

Wil je een mailbericht ontvangen van ieder nieuw blogbericht, klik dan HIER om je gratis aan te melden als Blog-volger. 

 Ben Som de Cerff, docent koninginnenteelt en hobbij-imker

Op weg naar een duurzame, behandelvrije imkerij