Foto: een mijtenfamilie in werksterbroed

Onderstaand blogbericht is geschreven door gastblogger Mari van iersel. 

Mijns inziens levert het darrenbroed een belangrijke bijdrage aan die versnelling. In het werksterbroed is het succes 1,3 nieuwe mijten per moedermijt. In het darrenbroed 2 – 3 per moedermijt. Met het snijden van darrenbroed van het bouwraam wordt de ontwikkeling van de varroapopulatie beslist afgeremd. Als je darrenbroed snijdt van het bouwraam kun je de natuurlijke mijtval niet meer gebruiken als selectie criterium voor varroaresistentie. Aangezien selecteren voor mij erg belangrijk is, snijd ik geen darrenbroed van het bouwraam en accepteer ik dat sommige volken in juni met veel mijten te maken krijgen. In mijn gebied is de dracht eind juni afgelopen en dat komt goed uit voor volken met veel mijten. Begin juli kan ik bestrijden zonder de honingoogst in gevaar te brengen. 

Darrenbroed speelt een bijzondere rol in de groei van de mijtpopulatie. Omdat darrenbroed voor de varroamijten zoveel aantrekkelijker is, trekt het zoveel mijten naar zich toe dat het werksterbroed betrekkelijk schoon blijft zolang er darrenbroed in het volk is. Onderstaand tabelletje laat dit zien. De schade aan het werksterbroed en daarmee aan het volk blijft beperkt totdat het darrenbroed verdwijnt. 

datum	% besmet werksterbroed	% besmet darrenbroed	mijtval per dag
1 maart	0,5		0,15
1 april	1	15	1
1 mei	1,2	26	1,4
1 juni	1,5	15	2,9
1 juli	2	20	7,9
1 augustus	20

De besmetting van het werksterbroed (wb) loopt van maart tot eind juni maar weinig op. De besmetting van het darrenbroed (db) is in die tijd constant hoog. Zodra het darrenbroed uit het volk verdwijnt schiet de besmetting van het werksterbroed omhoog. Bij zo’n hoge besmetting van het werksterbroed komt mijns inziens de gezondheid van het bijenvolk in gevaar met het risico van wintersterfte. 

Wanneer is bestrijding nodig? Juli is voor mij de beste maand voor varroabestrijding. Het volk kan daarna ‘schoon’ beginnen aan de vorming van het wintervolk met langlevende bijen. De bestrijding uitstellen voor selectie op varroaresistentie heeft mijns inziens weinig zin. De natuurlijke mijtval laat duidelijk zien welke volken meer of minder resistent zijn. Zonder een goede resistentie groeit de mijtpopulatie door en uitstellen betekent dat je later, bijvoorbeeld in september, toch nog moet bestrijden. 

Mijten tellen op de varroalade doe ik om te selecteren. De koningin met de minste mijten mag zich voortplanten. Omdat ik de mijtval meet zie ik ook bij welke volken een bestrijding gewenst is en bij welke volken die beslist nodig is. 

Zoals uit onderstaande tabel blijkt, zie ik nu drie groep volken op mijn bijenstand. 

Groep 1: Productievolken met een mijtval van minder dan 1 mijt per dag. Dit lijkt op varroaresistie. Bestrijden vind ik niet nodig, temeer omdat die lage mijtval er al is vanaf januari en ik vertrouw erop dat dat zo blijft. Deze koninginnen worden de teeltmoeren voor 2027.

Groep 2: Een betrekkelijk lage mijtval, tussen 1 en 4 mijten per dag. Deze volken lijken enige resistentie te hebben. De gezondheid van de volken is nog niet in gevaar. Waarschijnlijk gaat de mijtval in juli nog behoorlijk oplopen. Bedenk 1 mijt op de varroalade is 150 mijten in het volk. 3,7 mijten per dag lijkt niet veel maar 3,7 x 150 = 555 in het volk.

Groep 3: De mijtval is hoog en bestrijding niet uitstellen en liefst met een middel dat direct veel mijten doodt.

Juni 2026	koningin	mijtval per dag
niet bestrijden	b	0,0
	e	0,3
	h	0,6
	c	0,7
	a	0,9
wel bestrijden	d en i	1,4
	f en g	1,6
	m	3,1
	j	3,6
	l en n	3,7
zsm bestrijden	k	6,7
	o	7,4
	q	11,7
	r	17,3
	p	18,4
	t	28,1
	s	29,1

Vragen? 

Heb je nog vragen? Maak dan gratis een beperkt NBV-account aan en je kunt iedere imkervraag stellen in het Blog. 

Abonnee op het Bijenblog worden? 

Wil je een mailbericht ontvangen van ieder nieuw blogbericht, klik dan HIER om je gratis aan te melden als Blog-volger. 

Mari van Iersel, hobby-imker en docent imkeren