Onderstaand bericht komt van gastblogger Mari van Iersel.

Selecteren op varroaresistentie is beter dan de varroamijt bestrijden. Helaas is de varroaresistentie van onze bijenpopulatie nog zo zwak dat de meeste imkers niet zonder bestrijden kunnen. Ik zie tegenwoordig een aantal verschijnselen waaruit blijkt dat de varroaresistentie van onze bijenvolken sterker wordt. Van sommige imkers die de mijtval volgen hoor ik dat ze bijenvolken hebben die lange tijd zonder bestrijding kunnen.

Bij een cursus voortgezet imkeren rapporteren de cursisten de natuurlijke mijtval en die blijkt verrassend laag te zijn en nog belangrijker ook laag te blijven. Bij mijn eigen bijenvolken ben ik in de loop der jaren wat varroabestrijding betreft gegaan van de toepassing van het complete drie-gangen-menu om wintersterfte te voorkomen naar één keer bestrijden na de honingoogst in juli. Ik zie dat als vooruitgang op de weg naar varroaresistentie en ook als resultaat van consequent verder kweken van koninginnen met minder mijten. Daar staat tegenover dat het diagnoseteam bijengezondheid van Midden Brabant blijft constateren dat varroa de belangrijkste oorzaak is van bijensterfte.

Mijns inziens kunnen imkers de varroaresistentie versterken door te selecteren met behulp van mijten tellen op de varroalade. Vaak wordt het tellen van varroamijten op de varroalade gezien als een onbetrouwbaar selectiemiddel maar voor wie dat serieus doet blijkt het een eenvoudig en betrouwbaar selectiecriterium te zijn. 

In deze rubriek wil ik mijn ervaringen met het tellen van varroamijten op de varroalade met u delen in de hoop dat meer imkers de natuurlijke mijtval gaan gebruiken als selectiecriterium. Kort door de bocht: Uit welk volk vallen de minste mijten? De koningin van dat volk gaat de jonge koninginnen van dat jaar leveren. Belangrijk is ook om koninginnen met volken met veel mijten uit te sluiten van voortplanting. Bij deze volken vang je twee vliegen in een klap met darrenbroed snijden van het bouwraam. De darren kunnen hun gebrekkige varroaresistentie niet doorgeven en  de mijtpopulatie in het volk kan maar beperkt groeien.

In ben ervan overtuigd dat selecteren met mijten tellen werkt. Het lezen van het boek van Steven Riley ‘Hoe de bijen het varroa probleem oplossen’ bevestigd mij in die mening. Het laat ook zien dat het helpt als veel imkers in een bepaald gebied met elkaar samenwerken. 

Mijten tellen doe ik elke dag maar wie bijvoorbeeld telkens de eerste vijf dagen van de maand telt, krijgt ook een goed beeld van de ontwikkeling van de varroapopulatie in een volk. Op mijn bijenstand blijkt de natuurlijke mijtval in mei 2026 bij 21 productievolken te variëren van 0,2 tot 8,8 mijten per dag met een gemiddelde van 3,8. 3,8 is geruststellend laag. Geen van deze volken heeft in de winter een oxaalzuurbehandeling gehad. De mijtval van 0,2 is dus geen gevolg van een 100% succesvolle varroabestrijding maar resultaat van de varroaresistente eigenschappen van dit volk. 

 

Dit overzicht maakt verschillende dingen duidelijk. Op de eerste plaats dat de teeltkoningin voor 2026 uit het rijtje A tot en met H gaat komen. 

Daarnaast wordt duidelijk dat 5 volken in de gevarenzone zitten. Dat is bij een mijtval van 5 – 10 mijten per dag eind mei. Het is nog te vroeg voor varroabestrijding maar zodra de zomerhoning eraf is, komt er direct een bestrijding. 

Verder weet ik door de gevallen mijten te tellen welke volken niet geschikt zijn voor het maken van broedafleggers of om te dienen als pleegvolk. 

Ook wordt duidelijk welke koninginnen zeker vervangen moeten worden ook al hebben ze grote volken met een goede honingopbrengst. Het gebrek aan varroaresistentie wreekt zich in de winter.