Voordracht "de weg naar behandelvrij imkeren"

Zo'n 120 imkers waren zaterdag in het mooie plaatsje Ruurlo bij elkaar gekomen om de voordracht georganiseerd door de NBV vereniging "Steunt Elkander'" te Ruurlo bij te wonen. Ik had de eer deze voordracht te mogen geven. 

Het programma in Ruurlo

Voor de pauze lag de nadruk van het programma op het verlagen van de mijtendruk via imkertechnische ondersteuning. Hierbij moet je denken aan het eenbaksimkeren, het kleine cellen systeem en de verbetering van VSH/SMR eigenschappen en dergelijke via selectie en teelt. Na de pauze lag de focus op het toepassen van de tweeraams arrestbak (beschikbaar voor simplex- en dadantformaat) waarmee 90 tot 95% van de mijten weggevangen kunnen worden. Het voordeel ligt in de tijdige verlaging van mijten en virussen, zodat er vanaf juli een gezond en bijna mijtenvrij broednest ontstaat waaruit langlevende en virusarme winterbijen ontstaan. De arrestbak is dus eigenlijk een gezondheidstherapie, die veel weg heeft van de ontwikkelingscyclus van een voorzwerm. 

Onderzoek

In Belgie is er al eerder een onderzoek opgestart naar de effectiviteit van de arrestbakmethode. Helaas moest dit project vanwege geldgebrek afgebroken worden en is er dus geen rapportage verschenen van de resultaten. Ondertussen hebben de Belgische imker Jan Buyl en ik het initiatief genomen om zonder overheidsfinanciering het onderzoek in 2026 over te doen. In Belgie bestaat een bijenvereniging, die zich voor 100% richt op behandelvrij imkeren. Deze groep imkers heeft als doel om bij 100 volken de arrestraammethode toe te passen. In Nederland heb ik inmiddels een paar Achterhoekse imkers bereid gevonden om hieraan eveneens mee te doen. Het microscopische broedonderzoek van het laatste vangraam en het onderzoek op het gesloten broed een maand na afloop van de broedstopperiode zal ik uitvoeren voor deze imkers.  

De methodische aanpak van de arrestbak

In andere blogberichten ben ik al ingegaan op de details. Thomas van Pelt en Ralph Buchler hebben planningsschema's ontwikkeld voor de 2 x 12 dagen methode en voor de 3 x 9 dagen methode. Echter afgelopen zaterdag ontstond een nieuwe vraag, namelijk "bestaat er ook een arrestbakmethode voor de weekend-imker, die dus doordeweeks geen tijd heeft"?. 

Daarop ben ik achter de computer gekropen en heb ik een dergelijk schema gemaakt, waarbij de ingrepen uitsluitend op de zaterdag of de zondag hoeven plaats te vinden. Met het uitnemen van drie vangramen biedt deze weekend methode een verwachte effectiviteit van 95%. Andere varroabehandelingen kunnen dan achterwege blijven, alhoewel dit nog wel moet blijken uit het mijtenonderzoek. Onderaan dit bericht vind je een PDF van de weekend-planning. Mocht je die willen toepassen en wil je een Excel sheet van deze planning, dan moet je een blogreactie achterlaten. 

Mijn eerste broedonderzoek in 2025 leverde een vanggraad van 57% op in het laatste vangraam en een maand later was de besmetting in het broednest gereduceerd tot 0,5%. Een geweldige prestatie. 

Abonnee op het Bijenblog worden? 

Wil je een gratis mailbericht ontvangen van ieder nieuw blogbericht, klik dan HIER om je gratis aan te melden. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt en koninginnenteelt

Op weg naar behandelvrij imkeren