September en oktober zijn de beste maanden om (te) oude koninginnen te vervangen. Koninginnen zijn meestal twee jaar productief, daarna neemt het risico dat de koninginnen vervangen worden door de bijen via wisselcellen sterk toe. In voorjaar en zomer komen daar prachtige grote koninginnen uit voort, echter in herfst en winter is dit vanwege de darrenloze periode zeer problematisch. Het leidt tot het vinden van darrenbroedige moeren tijdens de voorjaarscontrole en daarmee staat je volk flink op achterstand. Andere redenen voor het omruilen van koninginnen kunnen zijn: het overstappen van bastaardbijen naar rasbijen of het vervangen van F2- of F3 moeren voor een F1 met volwaardige raseigenschappen. 

Het principe is eigenlijk "oude moer eruit en nieuwe moer erin". Dat verloopt dan via een nicotkluisje met suikerdeeg zonder clipje. Met of zonder begeleidende bijen maakt niet zo veel is mijn ervaring. Sommigen beweren betere resultaten te hebben zonder begeleidende bijen. 

De video spreekt voor zich, veel kijkplezier. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent koninginnenteelt