Zijn de volken inmiddels uit het broed? Daar lijkt het nog niet helemaal op. De volken met laat bevruchte jonge moeren voelen in ieder geval nog warm aan. De volken met overjarige moeren lijken uit het broed te zijn, maar schijn bedriegt soms blijkbaar. 

Bij twee volken heb ik een temperatuursensor in het broednest gehangen, dus 10 cm onder de toplatten in een straatje. Ik heb drie grafieken opgenomen in de bovenstaande foto's. Twee grafieken van verschillende volken over een periode van 6 maanden en 1 grafiek over de afgelopen 30 dagen. Op de ene grafiek kun je duidelijk zien dat de broednesttemperatuur nog steeds tussen de 33 en 36 graden ligt. Hier is dus nog steeds een broednestje aanwezig, alhoewel het afdekfolie geen warmte laat voelen. Waarschijnlijk beperkt het broednest zich tot een klein oppervlak, waarbij de sensor precies op de goede plek zit. 

Het andere volk lijkt broedloos te zijn. In de grafiek over 30 dagen is nog goed te zien dat de temperatuur in het volk zo'n 15 graden uitstijgt boven de buitentemeratuur. Het volk lift mee met de telkens stijgende en dalende buitentemperatuur.  

Waarschijnlijk gaan de meeste volken pas echt uit het broed wanneer er enige dagen met lichte vorst of vorst aan de grond volgen. Mogelijk heeft het warme oktober weer met mooie vliegdagen ook gezorgd voor het langer aanhouden van broed. Dit is zeker het geval bij volken met jonge moeren van dit jaar. Overigens zal het ras en de ernst van de mijtenbesmetting ook van invloed kunnen zijn op het uitfaseren van het broednest. 

Bij de andere vliesvleugelen, zoals hommels en wespen, zullen de broednesten ook verlaten zijn. Incidenteel proberen nog enkele wespen hinderlijk de vliegopeningen van de bijenkasten binnen te dringen. Bij zwakkere volken zie je de schade op de schuifladen in de vorm van vleugeltjes en poten van bijen. 

Dit Europese hoornaarnest is inmiddels verlaten en stond waarschijnlijk op het menu van een specht (klikken op de foto's). 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt

Auteur van Bijvriendelijk imkeren 2.0 en Eenvoudiger(er) en duurzaam imkeren in spaar- en Topkast