Ieder jaar worstelen veel beginnende imkers met deze vraag. Toch lijkt het antwoord simpel. Je moet iets doen zodra de bijen daar behoefte aan hebben. Maar wat? 2e BK of 1e HK of beiden?

Zodra die ene broedkamer, waarop de volken nu staan, volledig bezet raakt met bijen is het tijd voor uitbreiding. Heb je graag heerlijke voorjaarshoning dan plaats je een HK (een halfhoge bak) met uitgebouwde ramen op een moerrooster en de 1e BK. Doe dit vooral op een moment met goede dracht (wilg, paardenbloem, fruitbloesem) en goede zonnige weersvooruitzichten. Bijen willen namelijk de honing direct boven het broednest opslaan. 

Is de BK slechts bezet met 8 of minder ramen, dan wacht je gewoon nog even. Door het folie of perspex kun je de groei van de bezetting volgen. Kijk vooral op vaste tijdstippen (vroeg in de morgen of avond) want overdag is het grootste deel van de meiden op stap. 

Dit eenbaksvolk hieronder bezette alle bk-ramen en de verse nectar was al opgeslagen tussen de toplatten en de perspex dekplank. 

Het direct plaatsen van de HK met uitgebouwde ramen op de BK met daartussen een moerrooster geeft de beste kans op voorjaarshoning. Gebruik vooral halfhoge ramen om thermische stress te verminderen. 

Wil je echter liever een 2e BK met kunstraat op de 1e BK plaatsen, be my guest oftewel ga je gang. Maar de kans op oogstbare voorjaarshoning wordt hiermee wel veel kleiner en je zorgt voor thermische stress in het broednest. De warmte stijgt op naar de 2e lege BK en dat moeten de bijen repareren in het broednest. Dit natuurlijke proces van opstijgende warmte heb ik vorig jaar zelf kunnen registeren met de broodminder warmtesensoren in de kast. 

Ze zullen inderdaad na het plaatsen van de 2e bk met kunstraat de raat uitbouwen en uiteraard zal de moer het broednest uitbreiden naar boven. Het broednest krijgt een bolvorm en daarboven zullen de net uitgebouwde raten volgestouwd worden met broed en honing. Dit proces duurt zeker 2 weken en het is de vraag of ze ooit toekomen aan het vullen van de HK die nog daarboven geplaatst moet worden. Dit hangt af van de sterkte van het volk, maar het grotere broednest vraagt ook heel veel honing. 

De imker, die de HK met uitgebouwde raten bovenop de 1e BK geplaatst heeft, is waarschijnlijk 2 weken na plaatsing van de 1e hk al aan het nadenken over het plaatsen van de 2e HK (die kunstraat mag bevatten). 

Mocht je graag gebruik maken van een tweede BK met kunstraat, plaats deze dan onder de 1e BK. Dit maakt het mogelijk om toch een lage honingkamer met uitgebouwde raten te plaatsen op een moerrooster. Tegen de tijd dat de bijen de 2e bk echt nodig hebben, zullen ze wel uitbouwen. Dit kan echter wel 1 of 2 maanden duren. Die 2e BK wordt vaak gebruikt om ruimte te geven met als doel de zwermdrift te temperen. Echter ruimte geven kun je ook realiseren door extra honingkamers bovenop te plaatsen. Plaats de 2e en 3e hk altijd helemaal bovenop. 

Het is een keuze voor welk type uitbreiding je kiest en voor welke omvang van het broednest je wilt gaan. Onderzoeken van o.a. Tom Seeley laten zien dat compacte broednesten de mijtenreproductie afremmen. Met andere woorden grotere broednesten in twee broedkamers bevorderen de mijtenreproductie. Zwermdrift is vooral een kwestie van erfelijke aanleg. 

Ben Som de Cerff, hobby-imkeren en docent bijenteelt