De grote belangstellling voor het houden van bijen zorgt ervoor dat er ook weer heel wat bijenkasten verhandeld worden. Vaak wordt er dan door de cursisten gevraagd naar de voor- en nadelen van hout of styropor. Het zal niet toevallig zijn, dat het Duitse imkerblad Bienen und Natur met zo'n 60.000 abonnees in januari hier een arikel aan heeft gewijd. 

Jaarlijks inventariseert men in heel Duitsland via enquetes het gebruik van bijenkasten, de honingopbrengst, de prijs van honing en het watergehalte van de honing. Duizenden meldingen worden al vele jaren verzameld.

Uit deze enquetes blijkt dat ongeveer 80% van de Duitse imkers gebruik maakt van houten kasten en 20% van kunststof kasten. Vrijwel iedereen gebruikt bodems van gaas voor de beluchting en controle van de mijtenval. Uit een enquete onder de Nederlandse imkers in 2014 gepubliceerd in Imkernieuws was de verhouding hier ook 80/20 voor hout en kunststof. Dit onderzoek is HIER terug te lezen. 

Uit de verzamelde gegevens over honingopbrengst en watergehalte blijkt dat met name de opbrengst aan voorjaarshoning in kunststofkasten 3,5 kilo per volk hoger ligt, hierbij is het watergehalte 0,5% lager. Dit betreft uitsluitend de oogst van de voorjaarshoning, bij de zomeroogst zijn er geen verschillen. Dit onderzoek werd twee jaar gedaan. Beide jaren gaven hetzelfde resultaat. 

Dit verschil merk ik ook in mijn eigen volken. Ik denk dat de voorjaarsontwikkeling in kunststof kasten een week tot tien dagen eerder op gang komt. Vooral in februari, maart en april speelt de goed geisoleerde kast een positieve rol bij de ontwikkeling van het broednest. Tijdens koudere nachten zullen de bijen zich in april wanneer de honingkamers weer geplaatst zijn, zich in houten kasten zich eerder terugtrekken in het broednest en de honingkamer verlaten. Zo zou een iets vochtigere honing kunnen ontstaan in het voorjaar. Die verschillen verdwijnen in juni, wanneer ook de nachten warmer blijven. 

Men heeft ook nog gekeken naar de winterverliezen, maar daar was geen verschil. 

Belangrijk voordeel van hout is natuurlijk het gegeven dat het een natuurlijk product is. Gecertifeerde bio-imkers mogen geen gebruik maken van kunststofkasten, alhoewel uit het bovenstaande blijkt dat de bijen er zich in het voorjaar wel beter in ontwikkelen. 

Volgens Hayo Velthuis en Tom Seeley wordt de mijtenvoortplanting vanwege de betere warmtehuishouding geremd in kunststof kasten. Voor mij de belangrijkste reden om bij vervanging uitsluitend styropor kasten te kopen. 

Het zou interessant zijn wanneer iemand kan berekenen wat de houtdikte van bijenkasten moet worden om dezelfde R-waarde te krijgen als bij kunststof kasten. Wie neemt de uitdaging aan? 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt