Gisteravond was het gezellig druk tijdens het NBV-webinar (640 deelnemers) over natuuurlijk en praktisch imkeren. Tijdens het vragenkwartiertje vroeg Eckhard Sambeth (de webinar gespreksleider) mij naar de publicatie over de effecten van propolis op bijenvolken. In dit blogbericht heb ik die publicaties verwerkt als linkjes.

Op de bovenstaande foto van een schuifla zie je als het ware propolis spetters liggen. De hoeveelheid verschilt sterk per volk. Hoe die spetters daar komen is mij eigenlijk een raadsel. Het lijken sterk op vloeibare druppeltjes propolis, die naar beneden gevallen zijn. Maar hoe kunnen de bijen de propolis verwerken tot vloeibare bolletjes?

In het Darwiniaanse bijenhouden zoals Thomas Seeley dit uitdraagt, wordt het gebruik van propolis gestimuleerd. Hij adviseert zelfs om houten bijenkasten aan de binnenkant op te ruwen, zodat de bijen extra propoliscoating aanbrengen. Propolis heeft van nature in zijn oorsprong als kithars al een remmende werking op schimmels, baterien en vurussen. 

Er zijn veel onderzoeken geweest naar de effecten van propolis op varroamijten. De wetenschappers hebben voldoende bewijs gevonden voor de positieve effecten op het immuunsysteem van de bijen of beter gezegd het immuunsysteem wordt door de werking van propolis ontzien. Het propolis vermindert sterk de toename van vooral DWV-virussen, bekend om hun dodelijke effecten tijdens de overwintering van bijenvolken. In dit onderzoek kun je daar meer over lezen.  Ook het gebruik van propolis opgelost in ethanol is bestudeerd. Uit dergelijk onderzoek is gebleken dat dit bij een bepaalde dosering zeer dodelijk is voor varroamijten. Ook VarroMed bevat in opgeloste vorm propolis. Een studie over het effect van opgeloste propolis vind je hier als linkje.  

Als laatste voeg ik hier nog een leaflet bij van een Duits onderzoek, waarin tevens over de positieve effecten van ruwe propolis wordt gesproken. Het zou een levensverlengend effect hebben op met mijten geinfecteerde bijen. 

Concluderend zou je kunnen zeggen dat propolis geen effect heeft op de aantallen mijten, echter wel op de virulentie van de virussen, die de mijten bij zich dragen. De mijten berokkenen minder schade door de remmende werking op de aantallen ziekmakende DWV-virussen. Daarnaast versterkt het de weerbaarheid van het immuunsysteem van de bijen. 

In veel onderzoeken wordt dan ook afgesloten met het advies om de propolis vooral in de kast te laten zitten en niet te verwijderen. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt

Meer interesse naar het natuurlijk (Darwiniaans) imkeren van Thomas Seeley aangevuld met eigen ervaringen in het compact imkeren in spaarkast en Topkast? Een weg naar natuurlijk(er) imkeren met minder of geen bestrijdingsmiddelen. Reageer maar met een mailtje.