Klikken op foto om te verkleinen (die neerwaartse piek in september was een interrupt van het geheugen van de sensor)

Bij veel volken constateer ik dat de broedwarmte niet meer voelbaar is door het folie of plexiglas, uitzonderingen daargelaten. Het nagenoeg beeindigen van het broednest lijkt bij vele volken een maand vroeger te beginnen dan vorig jaar. Het kan ook toeval zijn. Op de bovenstaande tempertuurmeting midden in het broednest is duidelijk te zien dat de daling vorig jaar ergens in november begon en dit jaar al in oktober. 

Toch hadden we voor de bijen een fantastische maand september met veel dracht van de klimop. Dat betekent dat de jonge winterbijen voldoende eiwitreserves hebben kunnen aanleggen en daardoor kunnen rekenen op een lang leven tot volgend voorjaar. Ze slaan daarmee een brug tussen 2021 en 2022 en leven een compleet ander leven dan hun soortgenoten in voorjaar en zomer. Hommels moeten solitair overwinteren en spelen daardoor in het prille voorjaar een verwaarloosbare rol bij de bestuiving van vroege bloeiers. Veel solitaire bijen overleven als pop. Over het algemeen zijn de meeste wilde bijen niet bloemvast, de meer zeldzame wilde bijen beperken zich vaak tot hun waardplant. Hiermee zijn ze veel kwetsbaarder dan de honingbijen, die vooral generalist zijn en hun reserves in korte tijd moeten opbouwen met massaal bloeiende gewassen. Honingbijen hebben totaal geen interesse in die bijzondere waardplanten. Denk bijvoorbeeld aan de Lathyrusbij en de vaste Lathyrus. De moeite waard om aan te planten. 

De komende weken zullen we de wintertros weer zien ontstaan en verdwijnen. In de grafiek zie je dat de broednesttemperatuur constant op 35 graden gehouden wordt onafhankelijk van de buitentemperatuur zolang er veel broed is, maar zonder broed zie je dat de temperatuur in de wintertros dagelijks meelift met de buitentemperatuur. Het lijkt erop dat ze een verschil accepteren van zo'n 15 graden. 

Tijdens koude nachten in oktober kun je het begin van het terugtrekken op de wintertros 's morgens al zien gebeuren. Ik zal het broednest in de Topkasten blijven volgen door er foto's van te maken. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt