De dag- en nachtlengte zijn vandaag precies even lang. Vandaag begint de herfst. Dat is ook goed te merken aan de nachttemperaturen. Vlak boven de grond, waar vaak onze bijenvolken staan, was het vanochtend in het oosten net 2 graden.  Overdag wordt het vandaag 22 graden, een mega verschil. De volken trekken zich in de nacht dus al iets samen, overdag merk je daar niets meer van. Je ziet 's morgens vroeg hooguit iets van condensvocht aan de onderkant van het folie of plexiglas in de hoeken van de dekplaat. 

De terugkerende kou en mist in de morgen maakt het voor de bijen wel lastig om wintervoer in te dampen, zorg dus dat je het inwinteren snel afrond. Het laatst opgeslagen voer kan vanwege de hoge vochtigheid vooral door gemiddelde en zwakke volken niet meer genoeg ingedampt worden, zodoende kunnen de vrijvoorkomende gistcellen hun werk doen en het wintervoer ongeschikt maken voor onze bijen vanwege het ontstaan van alcohol. Sterke volken hebben hier veel minder last van. 

Heb je meerdere volken, winter dan uitsluitend sterke volken in. Gemiddelde en zwakke volken kunnen beter paarsgewijs verenigd worden, zodat ze samen sterk de winter in gaan, het liefst met een jonge 2021-moer. De beste garantie voor een goede uitwintering zijn sterke volken met jonge moeren. Een goede uitwintering geeft vervolgens weer de beste papieren voor mooie voorjaarshoning. 

In de nazomer en herfst wordt dus de basis gelegd voor een succesvol volgend bijenjaar.  Het huidige mooie weer zorgt voor een goede opbouw van de langlevende winterbijen. Er komt namelijk veel stuifmeel binnen van de Helix hedera (Klimop). In de Achterhoekse eikenbomen zijn ze volop aanwezig, ondanks de jaarlijkse snoeibeurten langs wegen en paden. Blijkbaar zijn er in de klimvarianten ook meerdere ondersoorten. De ene soort (zie foto) wordt massaal bevlogen, terwijl de meer donkergroene variant kleinere bloemen geeft en nauwelijks bevolgen wordt. 

In onderstaande video check ik de wintervoorraad van een TBH-volk. Gezien de ouderdom van de moer, ze is van 2019, ben ik niet tevreden over het nog aanwezige broednestje en de aanwas van langlevende winterbijen. Gezien de over 18 latten verspreid zittende bijen zal de wintertros wel voldoende bezet zijn, ik verwacht echter toch een zwakke uitwintering van dit volk. De moer had ik beter kunnen vervangen, ik hoopte dat ze dat zelf zouden doen. Aangezien ik hier geen ander TBH-volk heb om mee te verenigen, laat ik ze nu maar verder met rust. Komend voorjaar vervang ik de TBH's door Topkasten. Met die simplexramen op geleidestrips is het werken in de bijen toch een stuk gemakkelijker dan met die soms kwetsbare toplatraten. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt