Jaarlijks hebben zo'n 60 tot 70% van alle imkers te maken met wintersterfte. Dat heeft deels te maken met ons positivisme. We hopen er altijd het beste van. We koesteren en pamperen kleine volkjes, terwijl we weten dat deze volkjes vaak de grootste risico's lopen. 

Wat kun je nu nog als imker doen om uit de gevarenzone van wintersterfte te blijven?

1. Winter uitsluitend sterke volken in. Overjarige volken moeten op dit moment echt een volle broedbak (simplex-formaat) bijen bevatten. In mei/juni nieuw opgezette volken moeten nu ook nog wel 8 ramen bezetten. Een goed bezette zesramer, die je in juni nog opgezet hebt, gaat het doorgaans ook wel redden.  Zijn je volken kleiner, overweeg dan om nu nog te verenigen. 

 2. Zorg voor 1- of 2-jarige koninginnen. De beste prestaties leveren koninginnen, die in hun eerste of tweede levensjaar zijn. Daarna wordt de eilegproductie minder en neemt de kans op stille wissels sterk toe. Dergelijke moeren bouwen minder grote broednesten op in de nazomer of worden (soms te) laat nog gewisseld. De volken met koninginnen uit 2020 en 2021 maken de grootste kans om goed de winter door te komen. 

3. Zorg voor een lage mijtbesmetting en behandel zo nodig op tijd. Varroamijten vormen vaak de brug voor het binnenhalen van ziekmakende virussen. Omdat onze winterbijen gezond geboren zouden moeten worden, is het belangrijk de laatste generatie zomerbijen, die de larven van de toekomstige winterbijen moeten voeren, te ontdoen van varroamijten. Aangezien de winterbijen vanaf 1 augustus en zo mogelijk al eerder geboren worden, moeten we direct na afname van de zomerhoning de bijen behandelen. Het kan zijn dat de honing te laat afgenomen wordt, maar de varoabestrijding moet echt eind juli beginnen. Dus de honing moet er ook medio juli vanaf zijn.

Voor de meer gevorderde imkers zou het verstandig zijn om de mijtbesmetting op de bijen voor de behandeling te meten door de poedersuiker- of alcoholschudmethode toe te passen. Blijft de besmetting onder de 3% dan kun je de behandeling een maand uitstellen en eind augustus de schudmethode herhalen. Blijf je eind augustus weer onder de 5% mijtbesmetting dan zit je niet in de gevarenzone en kun je de behandeling achterwege laten. Deze methode geeft ook de mogelijkheid komend jaar de nateelt van volken te beperken tot de meest varroa-arme volken. Eind november zijn er geen mieren meer en kun je de mijtval checken en beslissen over de late herfst/winter behandeling. 

In de onderstaande video bekijk ik de tussenstand van het aanleggen van de wintervoorraad in een horizontale spaarkast (Topkast). Dit werkt makkelijk aangezien de wintervoorraad achter het broednest achterin de kast wordt opgeslagen. Je kunt het broednest dus ongemoeid laten. Aan de voorkant van het broednest zitten meestal 1 of 2 lege ramen, die als isolatiegordijn de inkomende koude lucht tegen houden. Komende winter zal ik de wintertros van dit volk monitoren en met jullie delen via foto's. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt