Zwermdrift zit in de aard van de honingbij. Het heeft al 35 miljoen jaar zijn nut bewezen in de vorm van verjonging en verschoning van het bijenvolk. Verjonging omdat in het oude volk een jonge koningin ontstaat en in de nakomelingen in de vorm van nazwermen zitten eveneens jonge koninginnen. Via de aanparing ontstaan er weer andere eigenschappen.

De voorzwerm doet alleen aan verschoning omdat de meeste parasieten achter blijven in het oude volk, de voorzwerm betrekt een nieuwe woning en vormt zo nieuwe schone raten. In de zwermen is de mijtbesmetting in de regel gering.

De maatregelen tegen de zwermdrift kun je verdelen in passief en actief en in doeltreffend en hoopgevend. Een passieve vorm is ruimte geven, want overbevolking reduceren vermindert de zwermdrift. Een actieve vorm is het maken van kunstzwermen en broedafleggers.

Het resultaat van die laatste ingreep (aflegger) is in combinatie met doppen breken hoopgevend maar soms niet doeltreffend. De meest doeltreffende ingreep is de kunstzwerm, oftewel de veger en de vlieger. De vlieger resulteert vaak in mooie honingopbrengsten omdat er tijdelijk nauwelijks broed te verzorgen is.

Zelf breek ik wekelijks doppen weg en samen met de 2e keer breken maak ik vaak broedafleggers. Dat levert soms toch zwermen op vooral als je door de aanhoudende regen en kou minder intensief controles kan uitvoeren. Gisteren was het zover, er kwamen enkele zwermen af. Twee keerden dankzij een geknipte moer terug op de kast en twee anderen kon ik scheppen en huisvesten in een nieuwe kast. Na 24 uur waren ze nog aanwezig en heb ik ze een pak suikerdeeg gegeven. 

Van de twee zwermen, die terugkeerden, vond ik van 1 de moer voor de kast en bij het andere volk heb ik een gesloten dop laten uitlopen. Door het koude weer hadden ze het zwermen blijkbaar een week uitgesteld. Mogelijk houdt dit ook verband met de zwermtraagheid van buckfastbijen. In de meeste gevallen zie ik namelijk de moer nog rondlopen terwijl er al gesloten doppen aanwezig kunnen zijn. 

Een voorzwerm, die verloren gaat, kost het volk vervolgens het perspectief van een mooie zomeropbrengst, maar een andere imker is er weer blij mee. In de natuur gaat een volledig afgezwermd volk vaak verloren. Slechts 1 op de 7 zwermen weet zich in de natuur in het eerste jaar te redden. 

In deze video het afkomen  en terugslaan van een voorzwerm. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt