Hygiënisch gedrag is een belangrijke peiler onder de gezondheid van bijenvolken. Volken met een slechte hygiene zullen sneller ten prooi vallen aan besmettelijke ziekten, zoals EVB. Het sociale gedrag van bijen, zoals het verlaten van de kast door individuele bijen, is een voorbeeld van sociaal gedrag. Poetsen en onderling poetsgedrag is eveneens een vorm van sociale hygiene. 

Het snel ruimen van geïnfecteerd broed is een belangrijke stap in het voorkomen van uitbraken van ziekten, zoals kalkbroed, Europees en Amerikaans vuilbroed. Het vermogen van detectie van afwijkend broed en ruimgedrag is met een tamelijk eenvoudige test vast te stellen. Aangezien het hygiënisch gedrag sterk wordt beïnvloed door omgevingsfactoren, zoals dracht, sterkte van het volk, etc is het wel zaak de rest twee keer te herhalen in de zomermaanden ten einde een valide gemiddelde conclusie te mogen trekken. 

Het onderzoek naar broedhygiene vindt plaats door een stukje broed, waarin zich poppen bevinden met rose tot paarse ogen, zodanig behandelen dat de aanwezige poppen dood gaan. Dit kan door invriezen van een stukje broed en terugplaatsing, door bevriezen via vloeibaar stikstof of door 50 cellen aan te prikken tot het kunstraat met een insectennaald nummer twee. 

Vroeger werd het resultaat na 24 uur bekeken en telden uitsluitend de cellen, die volledig leeg waren geruimd. Tegenwoordig kijk je na 6 tot 8 uur en tel je met name de uncapte cellen, waarin de bijen zijn begonnen met uitruimen. 

De detectie en het uitruiming vormt ook de basis voor Varroa Sensitieve Hygiene. Hierbij hebben de bijen het vermogen om met mijtengezinnen besmette poppen te detecteren en te ruimen. VSH is een eigenschap, die als extra eigenschap geldt naast de algemene broedhygiene, die met de pintest bepaald kan worden. In de volgende video zie het uitvoeren van de pintest en het uitlezen van het resultaat. Tip voor mezelf: markeer het betreffende raam met een punaise en maak direct een foto van de 50 cellen, die "gepind" zijn. Dat maakt het terug vinden van de plek een stuk makkelijker.

[svd-player file="https://youtu.be/dcO5_Owv5Gg"]

Als voorbeeld hieronder een uiteenzetting over Zakbroed en het belang van hygiene. Deze Canadese beroepsimker heeft 1500 volken en is zeker een inspiratiebron voor mij. 

[svd-player file="https://youtu.be/cmQlDpNOa5A"]

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent koninginnenteelt