Vele blogvolgers vroegen mij de afgelopen winter om eens toe te lichten hoe ik de volkjes vanuit de bevruchtingskastjes omzet naar grotere kasten. In imkerland gaan er vele wegen naar Rome en iedereen doet het op zijn eigen manier. Dat is natuurlijk het mooie van deze hobby.

Mijn manier van omzetting is erop gericht om broedwarmte te behouden en om geen broedramen om te hangen naar andere bakken of lege bakken op bevolkte bakken te plaatsen, want dan stijgt er veel warmte op naar de nog lege bakken. In feite is dit warmteverlies. In principe dwing je de bijen wel om die ruimte sneller in te nemen, maar het gaat ten kosten van warmtestress. Watmtebehoud is cruciaal om de voortplanting van de mijten laag te houden.

Soms hang ik wel een compleet volkje over naar een grotere kast, door de raampjes vast te binden aan de grotere ramen (bijvoorbeeld van spaarkast naar dadant), maar de volgende methode vind ik in veel gevallen de beste omdat ik het nieuwe volkje dan op nieuw uitgebouwde kunstraatramen van het nieuwe formaat krijg. 

Swipen op foto's.

Op de foto's zie je de omzettng van apidea naar miniplus, van miniplus naar spaarkast en van miniplus naar dadant. Op een foto is de conversiedekplank te zien van miniplus naar 5-raams dadant en van apidea naar miniplus. De opening is afgestemd op het kastje dat bovenop staat en de grootte van de conversiedekplank is weer even groot als de onderste kast. Ik gebruik hiervoor 10 mm watervast multiplex. 

De timing van de omzetting

De omzetting doe ik op het moment dat er voldoende groei in de volken zit. Dus overwinterde 2-rands miniplussen zet ik begin april over naar dadant en spaarkast. Ik hou via het folie de groei in de gaten en wanneer beide randjes miniplus goed gevuld raken met bijen is het moment daar om ze bovenop de andere kast te zetten. Bij apidea's die terug komen van het bevruchtingstation doe ik de conversie naar miniplus op het moment dat het eerste broed is uitgelopen. Deze timing is erg belangrijk, je moet echt gebruik maken van deze groeispurt.

Hoe richt je de onderste kast in?

In de onderste kast - de kast dus waarnaar ze omgezet gaan worden - plaats ik in het midden twee uitgebouwde ramen, het liefst deels nog voorzien van wintervoer, aangevuld met ramen met kunstraat. Dit zijn vaak overtollige voerramen, die vrijkomen bij de voorjaarscontrole.

Hoe nu verder na het plaatsen van de bovenkast op de onderkast?

Het is nu zaak van geduld en dracht. Bij uitblijven van dracht - zoals nu - voer ik de bovenste volken bij met invertsuiker. Voor het uitbouwen van ramen is dracht onmisbaar, dat geldt natuurlijk ook voor het legvermogen van de moer. Deze moet na twee of drie weken eitjes gaan leggen in de al uitgebouwde middelste ramen van de onderbak. Dit laatste stimuleert ook het uitbouwen van het naastgelegen kunstraat. Het voeren drukt de volkjes omlaag naar de onderbak.

Na 4 weken (ongeveer eind april) zijn de middelste ramen onderin belegd. Je zoekt de moer op en zorgt dat ze beneden is, dan leg je een moerrooster tussen onder- en bovenkast, zodat het eileggen uitsluitend beneden kan plaats vinden

Twee weken later zou je de bovenste miniplussen kunnen wegnemen en laten afvliegen op de onderste kast. Zo kun je de miniplussen, die grotendeels uitgelopen zijn, hergebruiken voor nieuwe jonge moeren. Je kunt ook nog een derde week wachten zodat al het broed is uitgelopen. Dan sla je de raampjes af op de onderbak en je hebt een compleet nieuw volk in de onderste kast. 

Begin juni moeten de nieuwe volken volwaardige volken zijn, die de zomeroogst nog binnen moeten kunnen halen. Uiteraard is dit ook afhankelijk van de kwaliteiten van de moer en de imker, want de timing in het hele proces is belangrijk. 

PS een BLOG-abonnee vroeg mij naar de kastkaart die ik gebruik om de handelingen in de volken vast te leggen. Hier een linkje. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt

Meer info kun je ook vinden in het imkerboek Bijvriendelijk imkeren 2.0