De hazelaar, kerstroos, toverhazelaar en sneeuwklokjes komen of staan al in bloei, toch moeten de bijen nog even wachten en maken vele beginnende imkers zich zorgen over de voervoorraad.  Bij een goede inwintering is dat eigenlijk niet nodig.

Wat betekent een goede inwintering  (4 checks)?

Vooral sterk (1) ingewinterde, gezonde (2) volken met een vitale moer (3) en voldoende wintervoer (4) zijn zeker opgewassen tegen iedere winter.  Gezonde volken (2) bereik je door tijdig de mijten te bestrijden, dus eind juli of de 1e helft van augustus. Later beginnen betekent dat een deel van de winterbijen mogelijk niet langlevend wordt en voortijdig in de winter op de bodem beland.  

Een vitale moer (3) legt goed en bouwt in de nazomer nog een sterk volk volk op. Zwakke en middelmatige volken (1) kun je beter in de zomer of nazomer verenigen. Minder presterende moeren kun je eind augustus en september beter omwisselen voor een jonge leggende moer. 

Voldoende wintervoer (4) is vooral een kwestie van tijdig voldoende voeren en twee keer controleren of het gewicht van de kast inclusief voer in orde is. De eerste keer controleer je medio september wanneer het voeren afgerond moet zijn. De tweede keer controleer je eind oktober, dan moet het zware gewicht nog steeds aanwezig zijn. incidenteel zetten ze het voer wel eens om in een groot broednest, dan moet er dus nog flink nagevoerd worden om de wintervoorraad alsnog op orde te brengen. 

Voercontrole voor de uitwintering 

In februari en maart begint het voergebruik weer toe te nemen vanwege het groeiende broednestje. In november, december en januari volstaan de volken met 1 kilo voer per maand, maar daarna gaat het snel naar 2 kilo per maand en in april zelfs 4 kilo per maand wanneer er geen verse nectar zou binnen komen. De dracht begint meestal pas half maart voorzichtig op gang te komen.

Dus moeten ze het tot die tijd wel vol kunnen houden op de oude voorraden. Check dus in de loop van februari het gewicht van de kast. Twijfel je? Til dan eerst de kast via de bodem aan de voorkant op en pas daarna de achterkant. Het verschil in gewicht is de voervoorraad, die meestal nog achterin de kast zit. Je kunt ook het mul op de schuifla bekijken, zitten ze nog voorin of halverwege dan is er niets mis met de voervoorraad. Een andere manier is om het gewicht van meerdere kasten te vergelijken, controleer dan bij twijfel de lichtste kast. Beter een kast openen dan dood laten gaan. Check alleen de buitenste ramen en blijf van het broednest af. 

Noodvoedering

De eenvoudigste manier van het toepassen van noodvoedering is om een raam gesloten wintervoer van de zwaarste kast over te hevelen naar de lichtste kast. Plaats het volle raam zo dicht mogelijk tegen de wintertros aan. Kun je gelijk zien of die ramen inderdaad leeg zijn, vaak valt het nog wel mee. 

Heb je die mogelijkheid niet, dan plaats je een 2,5 kilo pak suikerdeeg met een gat van 8 cm doorsnee op het voergat van de dekplank. Draai desnoods de dekplank zodat het voergat boven de tros komt te zitten. De bijen hebben voldoende condenswater in de kast om het voer goed op te nemen. Voorwaarde voor deze plaatsing boven is wel dat de bijen ook bovenin de kast zitten. 

Zie je ze niet van boven - dit is vaak het geval bij het gebruik van twee broedkamers - dan moet je van onderaf voeren. Plaats het pak dan op de bodem met het gat naar boven onder de bijen. Door de bakken te kiepen, kun je de bijen zien zitten. 

Vloeibaar voeren is ten strengste af te raden. Of ze kunnen er niet bijkomen of ze verzuipen in het koude suikerwater. 

Geef echt uitsluitend aanvullend voer wanneer er nood heerst, met bovengenoemde maatregelen tijdens het inwinteren zou noodvoedering eigenlijk niet nodig moeten zijn. Prikkelvoeren of drijfvoeren (kleine hoeveelheden voeren om de moer te stimuleren) heeft totaal geen zin, de afwezigheid van vers stuifmeel leidt tot  een onnatuurlijke vergroting van het broednest en een enorme verkorting van de levensduur van de jonge bijen. Zonde van de energie en de stress voor de bijen, dus niet doen. 

Vanmiddag 4 februari was er weer een zonnetje en kwamen de bijen naar buiten voor een reinigingsvlucht.

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt