Tijdens de eerste mooie vlieguren gisteren, waarbij er al behoorlijk stuifmeel gehaald werd, lag er een dode moer voor de kast. Kan dit kwaad? Zit er al een andere jonge moer in de kast? 

Op deze foto's zie je de moer liggen. Bij een uitvergroting zag ik dat de achterpoot geen napjes meer had, zoals op de voorste achterpoot nog wel te zien is. De moer functioneert niet meer goed, dus zou je verwachten dat ze gewisseld wordt voor een jonge moer. Gezien de staat van de moer is ze nog niet lang dood. Zou er al een wissel geweest zijn? Als die al heeft plaats gevonden, dan kan het niets worden, want er zijn geen darren om haar te bevruchten. Dan zou ze vier weken na haar geboorte toch aan de leg gaan en onbevruchte eitjes leggen, die weer darren zouden opleveren. Er vlogen gisteren geen darren, dus is de dode moer blijkbaar nog niet gewisseld. 

De bevestging dat er (nog) geen jonge moer aanwezig is, bleek een uurtje later toen er tientallen bijen op de buitenkant van de kast bleven lopen (zie foto), onrustig en op zoek naar hun moer. Helaas is dit volk nu dus moerloos. De bijen vertellen je dit als je observeert. 

Zou je een dode moer vinden en je ziet geen onrustig gedrag van bijen dan is er niets aan de hand, dan is er blijkbaar in augustus of september al een wissel geweest en is nu pas de oude moer geruimd. 

 Om het gebrek aan een leggende moer op te heffen, kun je het moerloze volk het beste verenigen met een ander moergoed volk. Je kunt er zo een ander volkje opzetten. De bijen zullen zich zonder problemen verenigen. Zou er sprake zijn van nog niet uitgelopen wisseldoppen in de kast, dan steekt de leggende moer deze wel dood zodra ze bijna op uitlopen staan. Of de bijen ruimen de doppen voortijdig op. Over 10 dagen kun je het resultaat controleren mits het meer dan 15 graden is. 

In maart en april kun je de volken zonder krant samenvoegen. 

Ben Som de Cerff, docent bijenteelt en hobby-imker