Op 2 afzondelijke bijenstanden heb ik sinds 2017 8 sterke bijenvolken op 4,9 mm Dadant-ramen staan. De volken zijn sinds hun ontstaan in mei 2017 nooit meer behandeld. Het zijn dus zogenaamde 'treatment free' bijenvolken. Inmiddels heb ik 11 volwassen volken op 4,9 mm raat bijna ingewinterd met daarnaast nog eens 16 MiniPlus-volkjes op 4,9 mm raat. Deze gaan volgend jaar april over naar grote dadantkasten. 

Op 28 augustus heb ik van de 8 onbehandelde volken bijenmonsters afgenomen om de mijtenbesmetting op de bijen te bepalen. Alhoewel in de literatuur aanbevolen wordt om de mijtbesmetting op de bijen altijd onder de 2% te houden, weet ik uit ervaring dat volken met een besmetting tot 10% per 1 september eveneens de winter goed kunnen overleven. 

Er spelen namelijk nog twee andere factoren een nog grotere rol dan de mijten namelijk de virusgevoeligheid van het volk en de virulentie (mate van ziekmakendheid) van de virussen. Het lijkt erop dat de ziekmakendheid van de virussen afzwakt of dat de weerstand van de bijen groter geworden is de afgelopen jaren. 

Kortom volken met een tamelijk hoge mijtbesmetting kunnen mits ze sterk genoeg blijven in augustus, september en oktober de winter goed doorstaan. Het lijkt er veel op dat ze met name in september zich op natuurlijke wijze van de grootste 'mijtenload' ontdoen vanwege het krimpen van het broednest.

Overigens blijft het zeer risicovol om de mijtenbestrijding achterwege te laten, het vereist een goede monitoring van de schuiflade of bepaling van de mijtbesmetting via monsteronderzoek op de bijen. Toch lijkt een selectieve bestrijding van de mijten de weg voor de toekomst.

In onderstaande tabel zie je de mijtbesmetting per 28 augustus 2018 van onbehandelde volken. De reden voor de sterk verhoogde besmetting van volk nummer 3 en 5  moet nader onderzocht worden. Het zou kunnen zijn dat de ramen met 4,9 mm kunstraat niet goed zijn uitgebouwd, zodat de cellen groter zijn uitgevallen. Vooral mijn eerste zelfgemaakte kunstraat was van een mindere kwaliteit. Hierin werd soms broddelwerk geleverd door de bijen waardoor 5,1 mm tot 5,4 mm cellen ontstonden. In de praktijk heb ik gezien dat deze grotere cellen frequenter (factor 2) bezet worden door volwassen mijten. Dit kan dus leiden tot een hogere reproductie van de mijten. 

De volken 7 en 8 staan op een 2e bijenstand.

Conclusie: bij 6 van de 8 volken blijft de mijtbesmetting na 1,5 jaar vooralsnog acceptabel. Echter de mijtbesmetting kan de komende maand alsnog snel oplopen en daarmee onacceptabel hoog worden. Per 1 oktober zal ik een volgende controle doen. 

Als laatste opmerking: het volk in kast 6* zit niet op 4,9 mm ramen, maar als enige van deze groep op 5,1 mm ramen. Dit is dus terug te zien in het gemiddelde gewicht van de bijen. Wellicht dat ik volgende week nog een video maak van volk 3 en 5. 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent koninginnenteelt