De afgelopen 5 maanden heb ik van 16 volken de mijtenval op de voet gevolgd. Indien je de gemiddelde dagelijkse mijtenval van deze 16 volken in een grafiek vertaalt, dan kun je goed zien dat er zich steeds pieken in de mijtenval voordoen. De 2e grafiek laat de totale mijtenval per volk zien. 

Op de Y-as (links) staan de aantallen mijten vermeld (klikken om te vergroten). 

Die pieken worden allemaal veroorzaakt door temperatuurstijgingen, met uitzondering van de iets bredere piek (rechts van het midden), die volgt op de oxaalzuurbehandeling. Slechts de helft van de 16 volken hebben een oxaalzuurbehandeling ondergaan.   

Het is natuurlijk de vraag of deze pieken worden veroorzaakt door het loskomen van de wintertros na de temperatuurstijging waardoor dode mijten, die tussen de wintertros zijn blijven hangen, alsnog vallen of dat de piek mede wordt veroorzaakt door het poetsgedrag (grooming) van de bijen zelf. 

De 2e grafiek laat de cumulatieve mijtenval van 16 volken gedurende 150 dagen zien. Hierbij zie je grote verschillen tussen de volken. Opvallend is de mijtenregen in september en oktober, die wordt veroorzaakt door het sterk krimpende broednest. Blijkbaar volgt de mijtenpopulatie de zelfde overwinteringsstrategie als onze bijen. Om te overleven is het niet nodig dat alle mijten blijven leven. Ook bij de mijten ontstaan langlevende wintermijten, de rest gaat dood. Medio november als de mijten niet meer kunnen instappen, vanwege het gebrek aan open broed, zie je dat de mijtenval zich stabiliseert. 

Waarschijnlijk kunnen uitsluitend volken die een vertraagde mijtenreproductie laten zien, overleven zonder varroabestrijding. Vaak wordt een aantal van 1500 mijten bij sterke volken genoemd als bovengrens om de winter te kunnen overleven. 7 Van deze 16 volken hebben een totale mijtenval < 1000 mijten. Dat betekent dat er waarschijnlijk net zo'n groot aantal nog in de volken aanwezig is. Van de beste twee ga ik dit jaar weer natelen en tussentijds mijtentellingen uitvoeren. 

Heb je belangstelling om eens te lezen hoe de Afrikaanse volken de mijtenpopulatie onder controle weten te houden of hoe het gebruik van 4,9 mm kleine cellen in de praktijk gaat? De komende nieuwe editie (update) van het imkerboek "het jaarrond praktisch imkeren" gaat daar verder op in. 

Ben Som de Cerff, docent bijenteelt en hobby-imker