Het plaatsen van de tweede honingkamer is waarschijnlijk net zo'n discutabel onderwerp als het plaatsen van de tweede broedkamer. De laatste dagen wordt de vraag: "waar plaats ik de tweede honingkamer?" vrijwel dagelijks aan me gesteld. Gelukkig zijn er maar twee antwoorden mogelijk, erop of eronder. 

Mijn antwoord, gebaseerd op de werkwijze en uitleg van Duitse beroepsimkers is steevast: EROP. 

Wanneer en waarom plaats je de tweede en volgende bak bovenop?

Ik ben in het gelukkkige bezit van plexiglas-en foliedekplaten, zodat ik na het afnemen van het dak direct de bezetting van de bovenste honingkamer kan beoordelen. Zodra de bovenste honingkamer bijna volledig bezet is met bijen, kan er een volgende hk geplaatst worden. De HK dient namelijk niet uitsluitend voor de opslag van honing, maar ook als ruimte voor de bijen om overbezetting in de broedkamer(s) te voorkomen. De tweede reden van het plaatsen van de volgende HK is het gevuld raken van de reeds geplaatste honingkamer. Zodra deze voor 50% gevuld is, kan de tweede kamer er bovenop. Er hoeft nog niets verzegeld te zijn!

Het waarom van bovenop: de praktijk wijst uit dat de bijen, mits je tijdig de 2e of 3e hk plaatst, gewoon doorgaan met het naar boven brengen van de nectar. Maar nog belangrijker is het vochtgehalte van de honing. Zou je de volgende HK ONDER plaatsen, dan mis je de aansluiting tussen HK en BK. Zodra het 's nachts afkoelt buiten (bijv komend weekend) dan trekken de bijen uit de HK zich terug in de BK, zeker als er een lege HK staat tussen BK en de al half gevulde HK. Volg je het nog? Op dat moment zal de open door bijen verlaten honing vocht aantrekken en een hoger vochtgehalte krijgen.

Plaats dus de HK altijd bovenop de voorgaande. Tijdens de zomerdracht heb ik op sommige volken 3 HK's staan. Ze blijven echt doorgaan met het naar boven slepen van de honing. Er zijn twee uitzonderingen: tijdens de heidedracht wordt met name de honing rondom het zich terugtrekkende broednest opgeslagen, dus kun je beter de 2e hk (mits de 1e vol raakt) er onder zetten. De tweede uitzondering: als je veel te laat bent met de 2e HK omdat de raten al grotendeels verzegeld zijn, plaats dan de 2e HK ook maar onder. Want de verzegelde honing vormt een barriere voor de bijen om verder te 'stapelen'.  

Aan het eind van de voorjaarsdracht verwijder ik uitsluitend de verzegelde raten honing. De bovenste bak (soms de 3e), die nog onverzegelde raten bevat, blijft als reservevoer op het volk staan. Die mogen ze straks aanvullen met pseudoacacia- of honing van de framboos en braam.

Ben Som de Cerff, docent bijenteelt en hobbyimker